terça-feira, 20 de novembro de 2012

ELABORANDO O ALFABETO KAINGANG


MŨNỸ  ẼG ARFAMÉTU KINHRÃG JÉ:

 Kaingang  ag  arfamétu  hã vỹ nỹtĩ:

A Á Ã E É Ẽ F G H I Ĩ J K M N NH O Ó P R S T U Ũ V Y Ỹ  ʼ

Vẽnhrá  kósóg  ag vỹ  tỹ vogais  nỹtĩ, 14 ke ag jẽ:

A  Á  à E  É  Ẽ  I  Ĩ  O  Ó  U  Ũ Y  Ỹ

Vogais à Ẽ  Ĩ  Ũ Ỹ tag ag tugtó jé ẽg tóg ẽg nĩjẽ tá kãtĩn tĩ

 

Vẽnhrá  sá  ag  vỹ  tỹ  kãsũánti  nỹtĩ, 14 ke ag jẽ gé:

F  G  H  J  K  M  N  NH  P  R  S  T  V ʼ

Kãnsuánte  M  tóg  tój  ke  régʼre nĩ:

 * Ti  tỹ  vogais tỹ  kri  nỹ  ẽn  ag  jã  kã  jẽ  nĩn  kỹ  ti  tó  tóg  tỹ  fóg  vĩ  ki  M  tó  rike  nĩ.

* Ti  tỹ  vogais  ũ tỹ  kri  jẽ  kar  kri jẽ  tũ  ag  jã  kã  jẽ  nĩn  kỹ ti  tó  tóg  tỹ  fóg  vĩ  ki  B  tó  rike  nĩ.

Kãnsuánte  N  ti  vỹ  hã  rike  nĩ  gé:

* Ti  tỹ  vogais tỹ  kri  nỹ  ẽn  ag  jã  kã  jẽ  nĩn  kỹ  ti  tó  tóg  tỹ  fóg  vĩ  ki  N  tó  rike  nĩ.

* Ti  tỹ  vogais  ũ tỹ  kri  jẽ  kar  kri jẽ  tũ  ag  jã  kã  jẽ  nĩn  kỹ ti  tó  tóg  tỹ  fóg  vĩ  ki  D  tó  rike  nĩ.

UM PLANO DE TRABALHO PARA SÉRIES INICIAIS


                                                            Língua kaingang

 

A  língua kaingang na comunidade indígena da Pedra Lisa era falada normal,até a chegada dos não indígenas do Paraguai que foram se instalando na aldeia durante a guerra que ouve nos anos de 1870. Com o tempo os não indígenas foram se casando com as índias kaingang. Como elas não entendiam a língua deles, começaram a ensinar a língua portuguesa. Assim elas começaram a falar menos a língua kaingang,deixando de falar com os filhos,pois os homens proibiam as mulheres de falarem a língua com eles. Isso deu o início da perda da língua. Então a língua só era falada entre os casais falantes, que continuavam ensinando seus filhos. Hoje a língua está sendo valorizada, mas, devido a cidade ser próxima da aldeia, a miscigenação continua, o que prejudica cada vez mais a fala da língua pelos falantes. As crianças só aprendem a língua kaingang somente na escola e as crianças que ainda falam a língua, tem vergonha de falar. A valorização da língua hoje está sendo bem aceito pela comunidade, porque os setores de trabalhos oferecidos que dentro da Terra indígena exige que os profissionais indígenas falem ou entendam as duas línguas para se comunicarem com as pessoas da comunidade. Também no ingresso de cursos, concursos estaduais ou vestibulares oferecidos aos indígenas estão exigindo respostas ou redação na língua kaingang.

 

OBJETIVOS ESPECÍFICOS:

·         Revitalizar a língua kaingang utilizando todos os meios que ajudem no fortalecimento da fala e da escrita levando em consideração a oralidade, a escrita conforme a aprendizagem e escolaridade;

·         Aproveitar os conhecimentos que os velhos ainda existentes  na comunidade possuem, para gravar, transcrever e produzir pequenos textos tanto na língua kaingang como na portuguesa com ilustrações ou fotos;

·          Investigar e realizar  pesquisas  na comunidade sobre a língua, fazendo entrevistas com pessoas mais idosas falantes ou não falantes  da língua, ouvir dos mesmos  histórias, mitos e lendas sobre o surgimentos das coisas na visão kaingang;

·         Mostrar através de meios de comunicações e tecnologias, a realidade de outros povos  indígenas  onde está havendo o mantimento ou o desaparecimento dos usos, costumes , conhecimentos, especial  da língua, que é a principal arma que os indígenas apresentam para as sociedades envolventes  ou  governamentais  na luta pelo seus espaços como povos diferentes.

 

OBJETIVOS GERAIS

 

·         Trabalhar a oralidade e utilizar recursos próprios que ajude no resgate da língua falada e escrita.

·         Pesquisar na comunidade o número de famílias que ainda preservam e usam a língua kaingang no dia a dia;

·         Usar desenhos, livros, revistas, dicionários, cantos, músicas, jornais, vídeos, dramatizar ou figuras para que o aluno tenha melhor rendimento tanto na escrita como na oralidade;

·         Confeccionar jogos educativos com palavras na língua kaingang para grafar bem a escrita da língua;

·         Criar pequenos textos ou frases;

·         Fazer visita com entrevistas na comunidade onde pessoas que falam a língua para ouvir histórias;

·         Transcrever e ilustrar histórias contadas pelos idosos da comunidade;

·         Montar maquetes e mapas sobre a localidade, identificando as escolas dentro Terra indígenas da Guarita, com os nomes na língua kaingang.